Soğutma Yükü Hesaplama

Bozulabilecek meyve, sebze ve et gibi ürünlerin bozulmasını uzun bir süre ertelemek için soğuk depolara ihtiyaç vardır. Aynı şekilde ilaç ve içeceklerin muhafaza edilmesi için de kullanılmaktadır. Ancak bu ürünler, aynı derecede saklanmaz ve uygun soğukluk için soğutma yükü hesaplama yapılmalıdır. Uzmanlar tarafından yapılan hesaplamalar sonucu her ürüne özel soğuk ortam yaratılması gerektiği bilinmektedir.

Bozulabilecek malzemelerin saklandığı depolardan ısıyı kaldırmak, ürünlerin daha uzun süre saklanmasını sağlar. Koşullar için de soğutma yükü hesabı yapılırken sıcaklığın kontrol edilmesini sağlayan soğutma sistemlerine gerek duyulur. Çünkü soğutma yükü, belirli durumlara göre gün içinde değişime uğrayabilir. Bu nedenle koşulların göz önüne alınarak soğutma yükünün hesaplanması son derece önem arz eder.

Soğutma yükü hesaplama, deponun konumuna, saklanan ürünlere ve kullanım şekillerine göre belirlenir. Değişiklik gösterdiğinden dolayı da çoğu zaman ortalama olarak hesaplanması gerekir. Bu sayede saklanacak gıda, ilaç veya içecekler, uzun süre bu depolarda saklanır. Aynı şekilde uzun süre boyunca korunan ürünler, belirli bir zamana kadar kullanılmaya devam eder.

Soğutma Yükü Nasıl Hesaplanır?

Yukarıda da belirttiğimiz gibi soğuk hava depoları içinde belirli bir soğukluk olması gerekir. Yapılan hesaplamaları için de belirli parametreler vardır ve bunlara dikkat edilir. Bahsettiğimiz parametreleri ise aşağıdaki şekilde sıralamamız mümkündür:

• Hacmi saran duvar, zemin ve tavanda bulunan ısı kayıpları
• Havalandırma sırasında depoya giren sıcaklık ve hava kaçakları
• Ürünlerin oluşturduğu ısı yükü
• Depo içinde bulunan aydınlatma, motor veya insandan gelen ısılar

Tüm bunlar göz önüne alındığında soğuk hava deposunda sandviç panel kalınlı U değerine göre belirlenmektedir. Bunun yanında deponun hangi ülkede olacağı da göz önüne alınır. Isı, olabildiğince düşük olmalıdır ve şartlara göre değişse de ortalama olarak %5-15 arasında bir soğutma ihtiyacı vardır.

Şartlara bağlı depoda var olabilecek ısı kaybının da hesaba dahil edilmesi gerekir. Doğru bir soğutma yükü hesaplama için de deponun kullanımı bilinmelidir. Bu oran ise toplam soğutma kapasitesinden %10-15 arasındadır. Diğer bir temel etmen de depo içerisinde muhafazası sağlanacak ürünlerdir. Paketlemelerden dolayı oluşabilecek ısı da hesaplanmalıdır. 

Son olarak da depo içerisine ısıveren kaynaklar hesap edilir. Çalışma süresi, çalışanlardan, motorlardan veya aydınlatmadan gelen ısılar da hesaba katılır. Bu da toplam soğutmanın %10-15’i de buradan gelir. İçeriğimizin devamında ise soğutma yükü hesaplama örnek için bir depoya elma koyacağımızı ve onları muhafaza edeceğimizi düşünelim.

Soğutma Yükü Hesaplama Örneği

Soğutma yükünün hesaplanması için ilk olarak iletim yükü hesabı yapılır. Bunun için aşağıdaki faktörler dikkate alınmaktadır:

• Deponun boyutunun 6 cm uzunluğunda, 5 m genişlikte ve 4 m yüksekliğinde olduğunu düşünelim.
• Deponun konumun sıcaklığı ise %50 bağıl neme sahip 30° olsun. Depo içindeki havanın da %95 bağıl neme sahip 1° olduğunu düşünelim. 
• Çatı ve duvarların U 0.28W/ m2.K değerinde 80 mm poliüretanla yalıtımı sağlanmıştır.
• Zemin sıcaklığı da 10° olsun.

İletim yükünün hesabı için zemin ve duvarların ayrı olarak ele alınması gerekir. Bunun nedeni zemin altında sıcaklığın farklı olmasından kaynaklıdır. Bu yüzden ısı transferi de farklıdır. İletim yükünden sonra da ürün değişiminden gelen soğutma hesabı yapılır. Hesaplama sırasında özel bir formül uygulanır. 

İlerleyen aşamada;

• Ürün solunumundan gelen hesaplama,
• Aydınlatmadan gelen ısı,
• Fan motorlarından oluşan ısı ve soğutma yükü,
• İnfiltrasyondan oluşan soğutma yükü,
• Toplam soğutma yükü hesaplanır ve emniyet faktörü, soğutma kapasitesi hesaplama gibi parametrelerde ele alınır. 

Soğutma yükü hesaplama için bütün aşamalarda özel hesaplamalar vardır ve uzmanlar tarafından gerçekleştirilir. 

Sıkça Sorulan Sorular